Informacje dla kandydatów do szkoły, uczniów, pracowników młodocianych oraz pracodawców dotyczące kształcenia uczniów – pracowników młodocianych

Kandydaci do Branżowej Szkoły I Stopnia im Bohaterów Westerplatte w Strzelinie, którzy chcą kształcić się w zakładach pracy podpisują indywidualnie z zakładem pracy umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego.

Przygotowanie zawodowe młodocianych może prowadzić:

  • pracodawca,
  • osoba prowadząca zakład pracy w imieniu pracodawcy,
  • osoba zatrudniona u pracodawcy

pod warunkiem posiadania kwalifikacji wymaganych od instruktorów praktycznej nauki zawodu określonych w przepisach dotyczących praktycznej nauki zawodu.

Po podpisaniu umowy o pracę, pracodawca kieruje pracownika na dokształcanie do Branżowej Szkoły I Stopnia. Uczeń uzyskuje podwójny status prawny tj. ucznia Branżowej Szkoły I Stopnia w Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego w Strzelinie i oraz staje się pracownikiem młodocianym w zakładzie pracy.

Kto to jest pracownik młodociany?  

Pracownikiem młodocianym w rozumieniu kodeksu pracy jest osoba, która ukończyła 15 lat, a nie przekroczyła 18 lat.

Osoba, która ukończyła ośmioletnią szkołę podstawową, niemająca 15 lat może być zatrudniona na zasadach określonych dla młodocianych, w roku kalendarzowym, w którym kończy 15 lat. Zawarcie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego z taką osobą jest dopuszczalne w przypadku wyrażenia na to zgody przez przedstawiciela ustawowego (rodziców) lub opiekuna prawnego tej osoby oraz po uzyskaniu pozytywnej opinii poradni psychologiczno-pedagogicznej.

Młodociany niemający kwalifikacji zawodowych może być zatrudniony przez pracodawcę tylko w celu przygotowania zawodowego.

Umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego

Umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego powinna określać w szczególności:

  • rodzaj przygotowania zawodowego (nauka zawodu),
  • czas trwania i miejsce odbywania przygotowania zawodowego,
  • sposób dokształcania teoretycznego,
  • wysokość wynagrodzenia.

Nauka zawodu

Umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego odbywanego w formie nauki zawodu zawiera pracodawca z młodocianym w terminie przyjęć kandydatów do Branżowych Szkół I Stopnia.

Nauka zawodu trwa nie dłużej niż 36 miesięcy.

Zawody, w których odbywa się nauka zawodu określają przepisy dotyczące klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego.

Nauka zawodu u pracodawców będących rzemieślnikami może odbywać się także w zawodach odpowiadających danemu rodzajowi rzemiosła, nieujętych klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego.

Pracodawca zatrudniający młodocianych w celu przygotowania zawodowego odbywanego w formie nauki zawodu:

  • kieruje ich na dokształcanie teoretyczne do Branżowej Szkoły I Stopnia, albo
  • kieruje ich na dokształcanie teoretyczne do ośrodka dokształcania i doskonalenia zawodowego, albo
  • organizuje dokształcanie teoretyczne we własnym zakresie.

Nauka zawodu, która trwa 3 lata składa się z dwóch integralnych, równolegle realizowanych części:

  • praktycznej – zorganizowanej w zakładzie pracy, (w 1 klasie – 2 dni, w 2 klasie – 3 dni, w 3 klasie – 3 dni),
  • teoretycznej – realizowanej w Branżowej Szkole I Stopnia i na turnusach dokształcających (po 4 tygodnie w każdym roku kształcenia)

Dokształcanie

Pracownik młodociany jest obowiązany dokształcać się do ukończenia 18 roku życia w zakresie szkoły ponadpodstawowej.

Pracodawca obowiązany jest zwolnić młodocianego od pracy na czas potrzebny do wzięcia udziału w zajęciach szkoleniowych w związku z dokształcaniem się.

Egzaminy

Uczniowie – pracownicy młodociani odbywający praktyczną naukę zawodu w zakładach pracy zdają egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie w Ośrodkach Egzaminacyjnych wskazanych przez Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego w Strzelinie.

Uczniowie – pracownicy młodociani odbywający praktyczną naukę zawodu w zakładach pracy, które zrzeszone są w Cechu Rzemiosł Różnych mogą przystąpić do egzaminu czeladniczego po ukończeniu szkoły w Cechu Rzemiosł Różnych.

Pracodawca zatrudniających młodocianych:

  • pokrywa koszty przeprowadzenia egzaminów w pierwszym wyznaczonym terminie,
  • może pokryć koszty egzaminu poprawkowego.

Ochrona zdrowia i czas pracy pracownika młodocianego

Młodociany podlega wstępnym badaniom lekarskim przed przyjęciem do pracy oraz badaniom okresowym i kontrolnym podczas zatrudnienia.

Czas pracy młodocianego w wieku do 16 lat nie może przekraczać 6 godzin na dobę.

Czas pracy młodocianego w wieku powyżej 16 lat nie może przekraczać 8 godzin na dobę, Do czasu zajęć młodocianego wlicza się czas nauki, w wymiarze wynikającym z obowiązkowego programu zajęć szkolnych. Jeżeli dobowy wymiar czasu pracy młodocianego jest dłuższy niż 4,5 godziny, pracodawca zobowiązany jest wprowadzić przerwę w pracy trwającą nieprzerwanie 30 minut.

Nie wolno zatrudniać młodocianych przy pracach wzbronionych, których wykaz ustala w drodze rozporządzenia Rada Ministrów.

Młodocianemu przysługuje w każdym tygodniu prawo do co najmniej 48 godzin nieprzerwanego odpoczynku, który powinien obejmować niedzielę.

Przepracowane lata pracy praktycznej nauki zawodu u pracodawcy wliczą się do stażu pracy i emerytury.

Obowiązki pracownika młodocianego

Podstawowym obowiązkiem młodocianego jest sumienne i staranne wykonywanie obowiązków wynikających z zawartej umowy, a w szczególności należy:

  • dążyć do osiągnięcia jak najlepszych wyników w nauce zawodu,
  • wypełniać systematycznie obowiązek dokształcania teoretycznego,
  • przestrzegać czasu i porządku pracy ustalonych przez pracodawcę,
  • przestrzegać przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy oraz przepisów przeciwpożarowych,
  • odnosić się z szacunkiem do przełożonego i przestrzegać zasad koleżeńskiej współpracy,
  • przystąpić do egzaminu zawodowego lub do egzaminu czeladniczego.

Wynagrodzenie pracownika młodocianego

Pracownicy młodociani otrzymują wynagrodzenie w zakładach pracy, w których uczą się zawodu obliczane w stosunku procentowym do przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w poprzednim kwartale, obowiązującego od pierwszego dnia następnego miesiąca po ogłoszeniu przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”. Stosunek procentowy wynagrodzenia wynosi:

  • w pierwszym roku nauki nie mniej niż            5%
  • w drugim roku nauki nie mniej niż                   6%
  • w trzecim roku nauki nie mniej niż                  7%

Urlop wypoczynkowy

Młodociany uzyskuje z upływem 6 miesięcy od rozpoczęcia pierwszej pracy prawo do urlopu w wymiarze 12 dni roboczych. Jeżeli młodociany uczęszcza do szkoły należy mu go udzielić w okresie ferii szkolnych. Z upływem roku pracy młodociany uzyskuje prawo do urlopu w wymiarze 26 dni roboczych. Jednakże w roku kalendarzowym, w którym młodociany kończy 18 lat, przysługuje mu 20 dni roboczych urlopu, Pracodawca jest obowiązany na wniosek młodocianego udzielić mu w czasie ferii szkolnych i wakacji urlopu bezpłatnego w wymiarze nie przekraczającym łącznie z urlopem wypoczynkowym 2 miesięcy. Okres urlopu bezpłatnego wlicza się do okresu pracy.

Rozwiązanie umowy

Rozwiązanie za wypowiedzeniem umowy o pracę zawartej w celu przygotowania zawodowego dopuszczalne jest tylko w razie:

  • niewypełniania przez młodocianego obowiązków wynikających z umowy o pracę lub obowiązku dokształcania się, pomimo stosowania wobec niego środków wychowawczych,
  • ogłoszenia upadłości lub likwidacji firmy,
  • reorganizacji zakładu pracy uniemożliwiającej kotynuowanie przygotowania zawodowego,
  • stwierdzenia nieprzydatności młodocianego do pracy, w zakresie której odbywa przygotowanie zawodowe.

W razie konieczności wypowiedzenia umowy o prace w celu przygotowania zawodowego odbywanego w formie nauki zawodu pracodawca zawiadamia przedstawiciela ustawowego lub jego opiekuna oraz szkołę, a także izbę rzemieślniczą, jeżeli pracodawcą jest rzemieślnik.

W/w informacje opracowano na podstawie:

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy (Dz.U. Nr 24, poz. 141, z późn. zm.) –

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz.U. z dnia 19 października 2018 r. poz. 2010)

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu

(DZ.U. nr 244 poz. 1626)

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 sierpnia 2017 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu

(DZ.U. z dnia 31 sierpnia 2017 r. poz. 1644)

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu

(DZ.U. z dnia 28 lutego 2019 r. poz. 391)

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 29 marca 2019 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie praktycznej nauki zawodu (DZ.U. z dnia 8 kwietnia 2019 r. poz. 664)